1. Józef Wybicki - twórca hymnu narodowego, pisarz, publicysta,
żołnierz.
Urodził się 29.09.1747 r. w Będominie pod Kościerzyną. Był
działaczem politycznym obozu reform i Komisji Edukacji Narodowej.
Uczestniczył w Powstaniu Kościuszkowskim, był współtwórcą
Legionów, dla których napisał Mazurka Dąbrowskiego. Zmarł w
1822 r.
2. Florian Ceynowa - badacz folkloru i języka kaszubskiego, twórca
regionalizmu kaszubskiego.
Urodził się 4.05.1817 r. w Sławoszynie w rodzinie gburskiej. Po
maturze w gimnazjum Chojnickim, gdzie należał do kółka
filomackiego, studiował medycynę na uniwersytecie we Wrocławiu.
Był członkiem Towarzystwa Literacko-Słowiańskiego. Organizował
powstanie starogardzkie w 1846 r. Wystąpił z programem kaszubskim
m.in. w pracy "Skorb Kaszebsko-Słowińsczij Mowe". Zmarł 26-
03.1881 r.
3. Aleksander Maikowski - konytnuator ruchu regionalnego, wybitna
postać Młodokaszubów.
Urodził się 17.07.1876 r. w Kościerzynie jako syn wożnicy. Po
gimnazjum Chojnickim studiował medycynę w Berlinie, Gryfii
i Monachium. Redagował "Gazetę Gdańską", następnie "Gryfa".
Napisał m.in. poemat "Jak w Koscerzenie koscelnygo obrale", tomik
poezji "Spiewe i frantówci". Jego największym osiągnięciem literackim
jest powieść "Żece i przygodę Remusa". Zmarł 10.02.1938 r.
4. Jan Hieronim Derdowski - redaktor i pisarz wanożnik.
Urodził się 9.03.1852 r. we Wielu. Po uzyskaniu matury w gimnazjum
w Olsztynku pracował w redakcjach różnych gazet i czasopism w
kraju i za granicami, pisząc do nich artykuły i utwory własne.
"O panu Czorlińsczim co do Pucka po sece jachoł" - to najwybitniejsza
pozycja w dorobku pisarza. Napisał też m.in. "Kaszuba pod Widnem",
"Wałek na jarmarku". Zmarł 13.08.1902 r. w Ameryce.
5. Alojzy Budzisz - nauczyciel, pisarz kaszubski.
Urodził się 10.06.1874 r. w świecinie w wielodzietnej rodzinie
nauczycielskiej. Ukończył gimnazjum pelplińskie i seminarium
nauczycielskie w Grudziądzu. Uczył w Donimierzu, Szemudzie
i Mrzezinie. Główną jego pozycją literacką jest zbiór wierszy,
opowiadań, powiastek pt. "Zemja Kaszebskó". Zmarł 23.12 1934 r.
6. Leon Heyke - piesniodzej lesocczech stron.
Urodził się 10.10.1885r. w Cierznik. Bieszkowic w rodzinie gburskiej.
Gimnazjum ukończył w Wejherowie, a studia teologiczne odbył w
Pelplinie, Fryburgu i Wroslawiu. święcenia kapłańskie otrzymał w
1910 r., a doktorat teologii w 1913 r. Był prefektem w Seminarium
Nauczycileskim i katechetą gimnazjalnym w Ko?cierzynie. Jego
dokonania literackie zawarte są m.in. w "Piesnie północy", "Podania
kaszubskie", poemacie "Dobrogost i Katiłina", szołobułkach
scenicznych. Został zamordowany 16.10.1939 r. w Lesie Szpęgawskim.
7. Bernard Sychta - pisarz kaszubski, wybitny leksykograf.
Urodził się 21.03.1907 r. w Puzdrowie w rodzinie gburskiej.
Gimnazjum skończył w Wejlierowie, a studia teologiczne odbył
w Pelplinie i Poznaniu. święcenia kapłańskie otrzymał w 1932 r.
w Pelplinie. Jest autorem wielu utworów scenicznych, w ty m "Dzewczę
i miedza", "Gwiozdka za Gduńska", "Szopka kaszebsko", wesela
kaszubskiego "Hanka sę żeni". Największą sławę przyniosły mu
słowniki gwar kaszubskich i kociewskiech na tle kultury ludowej.
8. Leon Roppel - pisarz i regionalista kaszubski.
Urodził się 19.09.1912 r. W Wejherowie w rodzinie urzędniczej. Po
ukończeniu gimnazjum wejherowskiego studiował filologię
germańską na Uniwersytecie Jagiellońskim. Pracował w wyższych
uczelniach Gdańska. Jest autorem opowiadania "Na Jantorowym
brzegu", utworów scenicznych "Żeglarz złocistego słońca", "We żniwa"
i innych, zbioru zagadek i przysłów kaszubskich "Orzecze do uceche
...", antologii poezji i prozy kaszubskiej
"Ma jesma od morza". "Wybór współczesnej poezji kaszubskiej"
i wielu innycli pozycji. Razem z Janem Piepką wydał tom wierszy
i opowiadań "Nasze stronę". Pisał też artykuły do różnych czasopism.
9. Marian Kruszyński "Kruszynka" - podharcmistrz, poeta.
Dowodził we wrześniu 1939 r. grupie bojowej I Morskiej Drużyny
Harcerskiej im. Władysława I V w Gdyni, walczącej w lasach pomiędzy
Koleczkowem, Bojanem a polaną Łężyce. Poległ na Kępie Oksywskiej
w wieku 21 lat.
10. Augustyn Westphal - żołnierz podziemia kaszubskiego.
Ostatni prezes Rady Naczelnej TOW "Gryf Pomorski". Występował
pod pseudonimami: "Piotr Morski", "Echo", "Dzwon". Wydał rozkaz
o zakończeniu działań partyzanckich i rozwiązaniu organizacji po
wkroczeniu na Kaszuby wojsk radzieckich.
Kamil Dopke
